Historia Brunei (okres przedkolonialny)
Sułtanat Brunei, znany również jako Negara Brunei, to malajskie królestwo położone na północnym wybrzeżu Borneo w Azji Południowo-Wschodniej. Historia tego sułtanatu sięga początków VII wieku, kiedy to był niewielkim państwem zajmującym się handlem morskim. W ciągu wieków Brunei przeszedł wiele zmian, stając się jednym z kluczowych graczy w regionie, zwłaszcza po przyjęciu islamu przez jego władców w XV wieku. Historia Brunei przed okresem kolonialnym jest trudna do odtworzenia ze względu na ograniczone źródła i dokumentację, ale dzięki chińskim zapisom oraz innym źródłom udało się zrekonstruować jego rozwój.
Wczesne wzmianki o Brunei
Pierwsze informacje o Brunei pojawiły się w chińskich tekstach historycznych, które datuje się na VII wiek. Chińczycy znali to królestwo jako Poli lub Boni. W traktacie geograficznym Taiping Huanyu Ji z 978 roku odnaleziono wzmianki o stosunkach dyplomatycznych między tymi dwoma krajami. W XII wieku, według zapisków chińskiego urzędnika Zhao Rugua, Boni dysponowało znaczną flotą okrętów wojennych i cieszyło się dużym bogactwem. Takie opisy sugerują, że Brunei było już wówczas znaczącym ośrodkiem handlowym.
Brunei a Majapahit
W XIV wieku Brunei znalazło się pod wpływami Jawy i było opisane w rękopisie Nagarakretagama jako państwo wasalne imperium Majapahitu. W tym okresie Brunei płaciło coroczną daninę w postaci kamfory. Zdarzenia te miały miejsce w czasie, gdy sułtanat Sulu przeprowadził najazd na Boni, co osłabiło królestwo. Chińskie raporty z 1371 roku wskazywały na słabość Brunei i jego całkowitą kontrolę przez Majapahit.
Ekspansja i rozwój sułtanatu
Po śmierci cesarza Hayam Wuruk Majapahit zaczął tracić swoje wpływy, co stworzyło okazję dla Brunei do rozszerzenia swojego terytorium. W 1402 roku cesarz Yongle z dynastii Ming wysłał posłańców do różnych krajów Azji Południowo-Wschodniej, w tym do Brunei, zachęcając je do uznania chińskiej zwierzchności. Sułtanat szybko podjął współpracę handlową z Chinami, co przyczyniło się do jego dalszego rozwoju.
Przyjęcie islamu przez władców Brunei w XV wieku przekształciło królestwo w muzułmańskie państwo. Islam dotarł do Brunei poprzez hinduskich i arabskich kupców oraz inne szlaki handlowe. W tym okresie sułtanat kontrolował dużą część północnego Borneo oraz stał się kluczowym punktem handlowym między Wschodem a Zachodem. Podobnie jak inne regionalne mocarstwa tamtych czasów, takie jak Śriwidźaja czy Malakka, Brunei można określić jako imperium talassokratyczne.
Relacje z pobliskimi państwami
Królowie Brunei utrzymywali sojusze z grupami etnicznymi takimi jak Orang laut oraz Bajau, którzy stanowili trzon floty sułtanatu. Jednak plemiona Dajaków zamieszkujące wnętrze Borneo nie były pod kontrolą Brunei. Z kolei po upadku Malakki Portugalczycy zaczęli intensyfikować swoje działania na Morzu Południowochińskim i regularnie handlowali z Brunei od 1530 roku.
Najstarsze zachowane zachodnie relacje o Brunei pochodzą od Ludovico de Varthema, włoskiego podróżnika,
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).