Ruben I – Książę Armenii Mniejszej
Ruben I, znany również jako Ruopen I, był ważną postacią w historii Armenii. Urodził się między 1025 a 1035 rokiem w Kormogolo i zmarł w 1095 roku. Jako pierwszy władca z Cylicji ogłosił niezależność Armenii Mniejszej od Cesarstwa Bizantyńskiego, co miało istotne znaczenie dla dalszych losów regionu. Założona przez niego dynastia Rubenidów rządziła tymi terenami aż do XIII wieku, kształtując politykę i kulturę Armenii w tym okresie.
Tło historyczne
Początki ormiańskiego osadnictwa na obszarze rzymskiej Azji Mniejszej są trudne do ustalenia. Wiadomo jednak, że migracje Ormian nasiliły się po zwycięstwie cesarza Maurycjusza nad Persami, które skutkowało przyłączeniem części Armenii do Bizancjum. W związku z tym cesarze zaczęli korzystać z usług ormiańskich żołnierzy, co prowadziło do tworzenia osad wojskowych poza tradycyjnymi granicami Armenii.
W X wieku region ten stał się celem najazdów tureckich, co zmusiło wielu Ormian do migracji w głąb Cesarstwa Rzymskiego. Duża część tej grupy osiedliła się w Cylicji, gdzie dzięki interwencji cesarskiej nastąpiło przesiedlenie ludności ormiańskiej. W 1045 roku Konstantyn IX Monomach zmusił króla Ani Gagika II do abdykacji, a jego tereny przyłączył do Bizancjum. To wydarzenie miało kluczowe znaczenie dla przyszłości Rubena i jego potomków.
Pochodzenie Rubena
Ruben I był uważany za krewnego ostatniego króla Bagratydów, Gagika II. Niektórzy historycy, w tym XIII-wieczny kronikarz Kirakos z Gandzak, sugerują, że Rubenidzi byli „synami i dziedzicami Gagika Ardzuni”. Jednakże te teorie są często kwestionowane przez współczesnych badaczy. Krytycy wskazują na fakt, że pierwsze źródła dotyczące pochodzenia Rubenidów powstały w Cylicji pod ich rządami i mogły być tworzone w celu legitymizowania ich władzy. Istnieje więc spore prawdopodobieństwo, że informacje te były jedynie produktem propagandy mającej na celu umocnienie pozycji dynastii.
Wczesne życie i początki kariery
Nieznana jest dokładna data narodzin Rubena, jednak można przypuszczać, że przyszedł na świat między 1025 a 1035 rokiem. W kronikach ormiańskich pojawia się jako dowódca wojskowy króla Gagika II. Po abdykacji Gagika w 1045 roku, Ruben udał się razem z nim do Kapadocji, gdzie miał pełnić rolę lennika Bizancjum. W nowym miejscu zamieszkania doszło do konfliktu między byłym królem Ani a arcybiskupem Cezarei, który zakończył się tragicznie dla duchownego.
W wyniku tego incydentu Gagik został zamordowany przez bizantyjczyków w 1079 roku. Na wieść o tej tragedii Ruben zebrał swoich krewnych i schronił się w fortecy Kosidar, która była trudnodostępna i łatwa do obrony. To wydarzenie miało kluczowe znaczenie dla jego dalszych działań politycznych.
Założenie Księstwa Cylicji
W 1080 roku Ruben ogłosił się niezależnym władcą i stworzył Księstwo Cylicji. Zgromadził wokół siebie zwolenników Gagika oraz innych ormiańskich książąt, co pozwoliło mu na rozszerzenie swojego terytorium na równiny cylicyjskie. Dzięki licznym kampaniom wojsk
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).