Wstęp
Papież Jan Paweł II, znany jako Karol Wojtyła, był postacią, która znacząco wpłynęła na historię Kościoła katolickiego i światową politykę. Jego pontyfikat, trwający od 1978 do 2005 roku, jest uważany za jeden z najważniejszych w historii papiestwa. Dla uczczenia jego życia oraz osiągnięć, w Polsce i za granicą powstało wiele pomników, które mają na celu nie tylko upamiętnienie tego niezwykłego człowieka, ale także ukazanie jego duchowego dziedzictwa. W artykule tym przyjrzymy się fenomenowi pomników Jana Pawła II, ich historii oraz rozmieszczeniu geograficznemu.
Historia i rozwój zjawiska pomników
Początki stawiania pomników papieżom sięgają czasów średniowiecznych, jednak zjawisko to nabrało większej dynamiki w erze nowożytnej. W Polsce pierwsze pomniki Jana Pawła II zaczęły się pojawiać po 1980 roku. W okresie PRL nie były one powszechne; większość z nich ulokowano w miejscach dyskretnych, często obok kościołów. Po 1998 roku sytuacja uległa zmianie, a liczba pomników zaczęła szybko rosnąć, osiągając kulminację w roku 2000. Wówczas to odsłonięto blisko pięćdziesiąt nowych monumentów. Statystyki wskazują, że do 2005 roku w Polsce istniało już ponad 230 pomników Jana Pawła II, a w kolejnych latach liczba ta wzrosła do około 700 obiektów.
Pomniki przed i po śmierci Jana Pawła II
Przed śmiercią Jana Pawła II w kwietniu 2005 roku powstało już wiele dzieł upamiętniających jego osobę. Po jego odejściu zainteresowanie stawianiem nowych pomników jeszcze bardziej wzrosło. Lokalne samorządy zaczęły organizować konkursy na projekty nowych monumentów, co zaowocowało powstaniem wielu interesujących realizacji w miastach takich jak Częstochowa czy Toruń. Pomniki te nie tylko pełnią funkcję pamięci o papieżu, ale także stają się miejscami kultu oraz modlitwy dla wielu wiernych.
Rozmieszczenie geograficzne pomników
Pomniki Jana Pawła II są rozmieszczone głównie na obszarze Polski Południowej oraz Środkowej. Najwięcej z nich znajduje się w Krakowie, Tarnowie oraz Łodzi. Analizując rozmieszczenie tych rzeźb można zauważyć, że dominują one w regionach dawnych zaborów austriackiego i rosyjskiego. Mimo że ich liczba na zachodzie i północy Polski jest znacznie mniejsza, tendencja ta zaczęła się nieco zmieniać po 2005 roku.
Pomniki poza Polską
Poza granicami Polski również powstało wiele pomników upamiętniających Jana Pawła II. Najwięcej z nich znajduje się w krajach o przeważającym wyznaniu katolickim jak Stany Zjednoczone czy Brazylia. Do 2005 roku można było szacować ich liczbę na około 200. Zdarza się, że rzeźby te są tworzone przez polskich artystów lub sprowadzane bezpośrednio z Polski.
Artyści i proces twórczy
Pierwszy pomnik Jana Pawła II odsłonięto jesienią 1980 roku w Krakowie. Był to posąg stworzony przez włoską rzeźbiarkę Iole Sensi Croci. Z kolei monumentalna figura przy bazylice-katedrze w Tarnowie to dzieło polskiego artysty Bronisława Chromego
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).