Litewskie bataliony Schutzmannschaft
Litewskie bataliony Schutzmannschaft, znane również jako Policiniai Batalionai, były jednostkami pomocniczymi złożonymi głównie z Litwinów, które funkcjonowały podczas II wojny światowej. Te oddziały policyjne zostały utworzone w kontekście okupacji Litwy przez Niemców, a ich działalność miała znaczący wpływ na wydarzenia tamtego okresu. W artykule tym przyjrzymy się historii tych batalionów, ich strukturze oraz roli, jaką odegrały w czasie wojny.
Geneza i historia powstania batalionów
W 1941 roku, kiedy armie niemieckie wkroczyły na terytorium Litwy, lokalna ludność przywitała je z nadzieją na uwolnienie od radzieckiego reżimu. W tym czasie wielu Litwinów angażowało się w działania partyzanckie, atakując wycofujące się jednostki Armii Czerwonej. Po zajęciu Litwy przez Niemców, kraj ten stał się częścią Komisariatu Generalnego „Litwa”, który był częścią większego Komisariatu Rzeszy „Ostland”. W Kownie, a później w Rydze, zorganizowano administrację okupacyjną.
W wyniku rozbrojenia litewskich oddziałów powstańczych, większość z nich została przekształcona w osiemnaście batalionów samoobrony. Działały one pod niemieckim nadzorem, który obejmował grupy łącznikowe składające się z niemieckich oficerów i podoficerów. Uzbrojenie ich było zarówno niemieckie, jak i zdobyczne od Armii Czerwonej. Przemiany te miały miejsce w kontekście rosnącej niestabilności sytuacji wojennej oraz potrzebie utrzymania porządku na zajętych terenach.
Przekształcenie w bataliony Schutzmannschaft
W listopadzie 1941 roku bataliony samoobrony zostały przekształcone w bataliony Schutzmannschaft, znane także jako bataliony Schuma. W pierwszej fazie ich działalności jednostki te różniły się nazwami oraz strukturami organizacyjnymi. Dopiero w maju 1943 roku nastąpiło ujednolicenie tych aspektów. Do 1944 roku liczba batalionów wzrosła do dwudziestu dwóch, co oznaczało znaczny wzrost liczebności – około 8,4 tysiąca ludzi podzielonych na jednostki liczące od pięciuset do sześciuset żołnierzy każdy.
W marcu 1944 roku Niemcy rozpoczęli dalsze formowanie nowych batalionów, jednak nie wszystkie plany udało się zrealizować. Żołnierze byli umundurowani w różne uniformy – od starych mundurów armii litewskiej po uniformy niemieckiej policji i Wehrmachtu, z naszywkami narodowymi na ramionach. Dowództwo nad batalionami sprawowali głównie byli oficerowie litewskiej armii.
Zadania i działania batalionów
Bataliony Schutzmannschaft miały szereg zadań związanych z utrzymywaniem porządku oraz bezpieczeństwa na terenach okupowanych. Ich głównym celem była ochrona niemieckich obiektów wojskowych i linii komunikacyjnych oraz zwalczanie działalności partyzanckiej. Współpracowały one z niemiecką Ordnungspolizei oraz SD Einsatzkommandos podczas operacji antypartyzanckich.
Jednostki te często działały poza granicami Litwy, angażując się w walki na Białorusi, Ukrainie oraz w obwodzie leningradzkim. Niektóre źródła wskazują także na ich obecność we Włoszech oraz Jugosławii. Ich działalność nie ograniczała się tylko do walki z partyzantami; część batalionów uczestniczyła również w brutalnych akcjach przeciwko Żydom.
Rozwiązanie i zakończenie działalności
Pod koniec 1943 roku
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).