Pole Namiotowe Ukta

Tag: jerzego

  • Kaplica św. Jerzego w Nowem

    Kaplica św. Jerzego w Nowem – historia i architektura

    Kaplica św. Jerzego, usytuowana w malowniczym Nowem nad Wisłą, to ważny zabytek architektury gotyckiej, który przyciąga uwagę zarówno turystów, jak i miłośników historii. Jej ceglana konstrukcja oraz bogata historia sprawiają, że jest nie tylko miejscem kultu religijnego, ale także świadkiem przemian społecznych i kulturalnych tego regionu. Obecnie kaplica pełni funkcję cmentarza, co dodaje jej dodatkowego znaczenia w kontekście lokalnej tradycji.

    Architektura kaplicy

    Kaplica została zbudowana w XV wieku na rzucie wydłużonego ośmioboku, co odzwierciedla średniowieczne wzorce architektoniczne. Jej forma nawiązuje do Kopuły na Skale, która w tamtym czasie była utożsamiana ze Świątynią Jerozolimską. Taki projekt świadczy o dążeniu do stworzenia miejsca, które miałoby symbolizować duchowe centrum i jednocześnie nawiązywać do tradycji chrześcijańskiej.

    Dach kaplicy wieńczy niewielka, drewniana wieżyczka o kwadratowym kształcie, która dodaje budowli charakterystycznego wyglądu. Na zewnętrznych ścianach kaplicy można zauważyć pozostałości czterech masywnych słupów, znanych jako skarpy, które pierwotnie wzmacniały konstrukcję. Niestety, na początku XIX wieku dokonano ich usunięcia wraz z zakrystią, co wpłynęło na pierwotny kształt budowli. Obecnie jedynie fragmenty skarp znajdują się pod ziemią, a ich zaokrąglone występy są jedynie cieniem dawnej świetności.

    Historia kaplicy św. Jerzego

    Najstarsze informacje dotyczące kaplicy św. Jerzego sięgają 1474 roku. Początkowo pełniła ona funkcję przyszpitalnej kaplicy przy przytułku dla osób starszych, co podkreśla jej rolę w lokalnej społeczności. Kaplica była zlokalizowana poza murami miasta, co było typowe dla tego rodzaju obiektów w średniowieczu. Mieszkańcy Nowego przez wiele lat uważali ją za starszą od fary miejskiej, twierdząc, że pierwotnie stanowiła kościół parafialny.

    W XVI wieku, po przejęciu kościoła klasztornego przez luteranów, kaplica św. Jerzego stała się jedynym miejscem kultu katolickiego w mieście przez okres około czterdziestu lat. Wewnątrz kaplicy spoczywał ostatni zakonnik z klasztoru bernardynów, ojciec Roman Wax, który zmarł 22 czerwca 1822 roku. Po kasacie klasztoru część jego wyposażenia przeniesiono do kaplicy, co świadczy o jej znaczeniu jako miejsca sakralnego.

    Przemiany i współczesność

    Kolejne dekady przyniosły zmiany w otoczeniu kaplicy. W 1828 roku rozebrano zrujnowany budynek szpitala znajdującego się w pobliżu podczas budowy drogi z Gdańska. Aż do 1861 roku trwały prace nad nowym szpitalem, który również stał się częścią parafii św. Mateusza w Nowem nad Wisłą. Współczesny budynek szpitala jest obecnie wykorzystywany przez grabarza.

    W latach 50. XX wieku kaplica św. Jerzego pełniła dodatkową rolę edukacyjną; organizowano tu lekcje religii w czasie, gdy nie odbywały się one w szkołach. W tym samym okresie przygotowywano salkę katechetyczną w pobliskiej starej baszcie. W 2011 roku przeprowadzono gruntowny remont obiektu, który przywrócił mu dawną świetność i umożliwił dalsze użytk

    Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).

  • Cieśnina Jerzego VI

    Cieśnina Jerzego VI

    Cieśnina Jerzego VI, znana również jako Canal Jorge VI, to niezwykle interesująca cieśnina zlokalizowana w regionie Antarktydy. Oddziela ona Wyspę Aleksandra od Półwyspu Antarktycznego, stanowiąc kluczowy element geograficzny w tym odległym zakątku świata. Jej odkrycie oraz badania związane z tą cieśniną dostarczają cennych informacji o warunkach panujących w Antarktydzie oraz o jej historii. Warto przyjrzeć się nie tylko samej cieśninie, ale także jej nazwie, geografii i historii odkryć naukowych, które miały miejsce w tym rejonie.

    Nazwa cieśniny

    Nazwa cieśniny Jerzego VI została nadana przez australijskiego polarnika Johna Rymilla, który pełnił funkcję kierownika Brytyjskiej Ekspedycji do Ziemi Grahama w latach 1934-1937. Wybór tej nazwy był hołdem dla ówczesnego króla Wielkiej Brytanii, Jerzego VI. Cieśnina posiada także hiszpańską nazwę – Canal Sarmiento, która została nadana przez Argentyńczyków na cześć Domingo Faustino Sarmiento, argentyńskiego polityka i pisarza, który pełnił funkcję prezydenta kraju w latach 1868-1874. Oba te nazewnictwa odzwierciedlają różnorodność kulturową i historyczną regionu oraz znaczenie, jakie miały dla niego te postacie.

    Geografia cieśniny

    Cieśnina Jerzego VI znajduje się w zachodniej części Półwyspu Antarktycznego, oddzielając Wyspę Aleksandra od Ziemi Palmera. Ma kształt przypominający literę „J”, co czyni ją łatwo rozpoznawalną na mapach tego obszaru. Rozciąga się na długości około 483 kilometrów, a jej szerokość zmienia się w granicach od 24 do 64 kilometrów. Cieśnina jest niemal całkowicie pokryta lodem i stanowi część Lodowca Szelfowego Jerzego VI. W jej północnej części grubość lodu nie przekracza 250 metrów, podczas gdy w południowej może osiągać imponujące 500 metrów. Lodowiec ten zasilany jest przede wszystkim przez lodowce lądowe z zachodniej części Ziemi Palmera, co sprawia, że jest to miejsce o wyjątkowym znaczeniu dla badań klimatycznych.

    Warunki klimatyczne

    Region cieśniny Jerzego VI charakteryzuje się ekstremalnymi warunkami klimatycznymi. Temperatura w okolicach cieśniny często spada poniżej zera, a silne wiatry dodatkowo potęgują uczucie chłodu. Warunki te wpływają na życie roślin i zwierząt w tym rejonie oraz mają istotne znaczenie dla badań naukowych dotyczących zmian klimatycznych. Cieśnina jest miejscem, gdzie można zaobserwować wpływ globalnego ocieplenia na pokrywę lodową oraz ekosystemy morskie.

    Historia odkryć

    Cieśnina Jerzego VI została odkryta 23 listopada 1935 roku przez amerykańskiego lotnika Lincolna Ellswortha podczas jego pierwszego transkontynentalnego lotu nad Antarktydą. To wydarzenie oznaczało początek intensywnych badań nad tym obszarem. W 1936 roku brytyjska ekspedycja do Ziemi Grahama przeprowadziła badania zarówno z powietrza, jak i z lądu, co pozwoliło na dokładniejsze poznanie regionu. Kolejnym istotnym krokiem były badania przeprowadzone przez amerykańską ekspedycję United States Antarctic Service w latach 1940-1941, która dokładnie zbadała cieśninę na całej jej długości.

    Ponowne badania

    W

    Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).