Narodowi Syndykaliści w Portugalii: Historia i Ideologia
Ruch Narodowych Syndykalistów, znany również jako Movimento Nacional-Sindicalista (MNS), był jednym z kluczowych skrajnie prawicowych ruchów, które pojawiły się w Portugalii w latach 30. XX wieku. Choć jego istnienie było stosunkowo krótkie, to jednak wywarł on znaczący wpływ na polityczną scenę kraju oraz na inne ruchy faszystowskie, w tym hiszpańską Falangę. MNS łączył w sobie elementy nacjonalizmu, syndykalizmu oraz ideologii chrześcijańskiej, co czyniło go unikalnym przykładem politycznej myśli tego okresu.
Początki ruchu i jego przywódca
Ruch Narodowych Syndykalistów został założony w 1932 roku przez Francisco Rolão Preto, postać o wyrazistych poglądach i charyzmie. Preto bazował na tradycjach monarchistycznych oraz integralizmie lusitańskim, co miało stanowić fundament programowy organizacji. Jego celem było stworzenie systemu korporacyjnego, który miałby być alternatywą zarówno dla kapitalizmu, jak i komunizmu. Przez to MNS stał się swoistym eksperymentem politycznym, próbującym połączyć różne nurty ideowe w jedną spójną całość.
Symbolika i struktura organizacyjna
Jednym z najważniejszych symboli ruchu był krzyż Zakonu Rycerzy Chrystusa, który miał podkreślać chrześcijański etos MNS. Ubrania członków organizacji były inspirowane faszystowskimi wzorcami włoskimi, a ich milicja nosiła niebieskie mundury, stając się znaną jako „Niebieskie koszule”. Pozdrawiali się oni salutem rzymskim, co podkreślało ich przynależność do ideologii faszystowskiej i chęć naśladowania włoskich modelów politycznych.
Stosunki z reżimem Salazara
Mimo że Narodowi Syndykaliści krytycznie odnosili się do reżimu António de Oliveira Salazara i jego polityki Estado Novo, nie zostali od razu poddani represjom. W rzeczywistości relacje między Salazarem a Preto były skomplikowane; dyktator pozwolił na przeprowadzenie ogólnokrajowego kongresu MNS w listopadzie 1933 roku. Jednakże z czasem wielu członków ruchu zaczęło wspierać rząd Salazara, co doprowadziło do wewnętrznych rozłamów w organizacji.
Rozwiązanie MNS
Ostatecznie, 29 lipca 1934 roku, Salazar ogłosił rozwiązanie organizacji MNS. Decyzja ta była wynikiem rosnącego niedopasowania między ideologią Narodowych Syndykalistów a linią polityczną reżimu. Pomimo tego Francisco Rolão Preto nie zamierzał rezygnować z działalności politycznej i kontynuował tajne działania mające na celu jednoczenie różnych grup opozycyjnych wobec rządu.
Tajna działalność i próba rewolta
Po rozwiązaniu MNS Preto postanowił połączyć siły z umiarkowanymi monarchistami, prawicowymi członkami Portugalskiej Partii Republikańskiej oraz innymi grupami dążącymi do obalenia reżimu Salazara. W ten sposób powstała koalicja, która planowała rewoltę przeciwko rządowi. 10 września 1935 roku miała miejsce próba zamachu stanu; jednak działania spiskowców nie zdobyły szerokiego poparcia społecznego. Ich plany wsparły jedynie niewielkie grupy żołnierzy stacjonujących na statku Bartolomeu Dias oraz w dzielnicy Lizbony – Penha de França.
Represje i konsekwencje
Próba przewrotu zako
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).